Proloterapi: Kas-İskelet Sistemi Ağrılarında Rejeneratif Çözüm

Proloterapi Nedir?

Proloterapi (proliferatif terapi), hasarlı bağ (ligament), tendon ve eklem yapılarının kendi kendini onarma kapasitesini tetikleyen, minimally invaziv bir enjeksiyon tedavisidir. Genellikle dekstroz (şeker) temelli bir çözelti, hasarlı veya gevşemiş doku bölgesine enjekte edilir. Bu çözelti, vücutta kontrollü ve lokalize bir iyileşme (inflamasyon) yanıtı başlatır; bu yanıt sonucunda fibroblast aktivasyonu artar, yeni kolajen üretimi teşvik edilir ve zamanla doku gücü ile stabilitesi kazanılır.

Cerrahi olmayan, kısa süreli ve düşük komplikasyon riskine sahip bir yöntem olan proloterapi, özellikle kronik ve tekrarlayan ağrılarda, konservatif tedavilere yeterli yanıt alınamayan hastalarda tercih edilen bir seçenektir.

Proloterapi Kimlere Uygulanır?

Proloterapi, aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir:

• Kronik bel ve boyun ağrıları — özellikle ligament gevşekliğine bağlı instabilite durumlarında
• Eklem gevşekliği ve instabilite (diz, omuz, kalça, ayak bileği)
• Tendinopatiler — tenisçi dirseği (lateral epikondilit), golfçü dirseği (medial epikondilit), aşil tendinopatisi
• Diz osteoartriti — hafif-orta derece kıkırdak kaybı olan olgularda
• Omuz ağrıları — rotator manşet lezyonları, adeziv kapsülit sonrası dönem
• Sakroiliak eklem disfonksiyonu
• Plantar fasiit
• Spor yaralanmaları sonrası ligament zayıflığı

Proloterapi; hamilelik, aktif enfeksiyon, kanama bozukluğu, akut gut atağı ve enjeksiyon bölgesinde ciddi cilt hastalığı olan hastalarda uygulanmaz. Hangi hastaların bu tedaviden fayda göreceğine, detaylı muayene ve görüntüleme sonuçları eşliğinde hekim karar verir.

Proloterapi Nasıl Uygulanır?

1. Değerlendirme: Fizik muayene ve gerekli görüntüleme (ultrason, MR) ile ağrının kaynağı ve hasarlı yapı belirlenir.
2. Uygulama: Ultrason eşliğinde, hasarlı bağ-tendon yapışma noktalarına veya eklem içine ince iğne ile enjeksiyon yapılır. Ultrason kullanımı, işlemin hem etkinliğini hem de güvenliğini artırır.
3. Seans Süresi: İşlem genellikle 15-20 dakika sürer, ayaktan (günübirlik) uygulanır.
4. Seans Sayısı: Hastanın durumuna göre değişmekle birlikte, genellikle 3-6 hafta arayla planlanan 3-6 seanslık bir program uygulanır. Etkinin kümülatif olarak arttığı gözlemlenir.

İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İlk 48 saat ağır egzersiz, sıcak uygulama ve masajdan kaçınılmalı
• Hafif ağrı, şişlik ve hassasiyet normal bir yanıttır; bu durum genellikle 2-4 gün içinde geriler
• Bol su tüketimi önerilir
• Hafif günlük aktivitelere devam edilebilir, ancak ağır kaldırma ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır
• Ağrı kesici olarak parasetamol tercih edilmeli; NSAİİ (steroid olmayan antiinflamatuar ilaç) grubu ilaçlar, proloterapinin hedeflediği inflamasyon yanıtını baskılayabileceğinden hekim önerisi dışında kullanılmamalıdır
• Buz uygulaması genellikle önerilmez, çünkü iyileşme sürecini yavaşlatabilir

Yan Etkiler ve Komplikasyonlar

Proloterapi, deneyimli bir hekim tarafından ultrason eşliğinde uygulandığında güvenli kabul edilen bir yöntemdir. Yine de bilinmesi gereken bazı yan etki ve nadir komplikasyonlar şunlardır:

Sık görülen, geçici yan etkiler:

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı, şişlik, kızarıklık
• Morarma (ekimoz)
• Geçici sertlik hissi

Nadir görülen komplikasyonlar:

• Enfeksiyon
• Sinir veya damar hasarı
• Alerjik reaksiyon (kullanılan çözeltiye bağlı)
• Geçici baş dönmesi veya bulantı (vazovagal yanıt)

Bu komplikasyonların riski, ultrason rehberliğinde ve steril koşullarda yapılan uygulamalarda oldukça düşüktür.

Proloterapiden Ne Zaman Sonuç Alınır?

Etkiler genellikle kümülatif olarak ortaya çıkar; hastaların çoğu 2-3. seanstan sonra fark edilir bir iyileşme bildirir. Tam etkinin değerlendirilmesi için tüm seans programının tamamlanması ve sonrasında birkaç haftalık takip süreci önerilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tedavi kararı, hekim muayenesi sonrası kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Uzm. Dr. Yıldız Gonca DOĞRU